Filonun toplamda kâr etmesi, her makinenin kâr ettiği anlamına gelmez. Bazı makineler sürekli çalışıp filoyu taşırken bazıları yüksek bakım ve nakliye giderleriyle kazancı eritir. Doğru yatırım kararları için kârlılığı makine makine görmek gerekir.
Neden makine bazında bakmalısınız?
Toplam ciro ve toplam gider, işletmenin genel durumunu gösterir ama hangi makinenin satılması, hangisine yenisinin eklenmesi gerektiğini söylemez. Makine bazında kârlılık; fiyat politikası, bakım planı ve yeni makine yatırımı gibi kararların temelidir.
Gelir tarafında neler sayılmalı?
Makinenin geliri, o makineyle yapılan tüm işlerin tutarıdır. Bunun doğru çıkması için her işin şu bilgilerle kaydedilmesi gerekir:
- İşin tarihi ve yapan makine (plaka)
- Müşteri ve çalışma yeri
- Süre veya miktar (saat, gün, sefer, ton…)
- Birim fiyat ve varsa müşteriye özel fiyat
İşlerin aynı gün kaydedilmesi, unutulan saatlerin ve eksik yazılan seferlerin önüne geçer. Operatörden gelen çalışma formunu fotoğrafla almak da hem hızı hem doğruluğu artırır.
Gider tarafında neler sayılmalı?
Makineye doğrudan ait giderler kârlılığın asıl belirleyicisidir. Her gider, ait olduğu makineye işlenmelidir:
- Yakıt
- Periyodik bakım ve tamir
- Sigorta
- Operatör ücreti
- Nakliye (makinenin şantiyeye taşınması)
Ortak giderleri (ofis kirası gibi) makinelere bölmek yerine önce yalnızca doğrudan giderlerle makine kârını görmek, karşılaştırmayı daha anlaşılır kılar.
Basit formül
Makine kârı = Makinenin işlerinden gelen toplam gelir − Makineye işlenen toplam gider
Örneğin bir makine ay içinde 120.000 ₺ iş yapmış, 35.000 ₺ yakıt, 10.000 ₺ bakım ve 8.000 ₺ nakliye gideri oluşturmuşsa makinenin o ayki kârı 67.000 ₺’dir. (Rakamlar yalnızca örnektir.)
Kâr ile kasa aynı şey değildir
Bir makine kâğıt üzerinde kâr ederken tahsil edilmemiş alacaklar yüzünden kasaya para girmeyebilir. Bu yüzden makine bazında kârın yanında “tahsil edilen” ve “tahsil edilecek” tutarları da izlemek gerekir. Kârlı görünen ama alacağı biriken bir müşteri veya makine, nakit sıkışıklığına yol açabilir.
Sık yapılan hatalar
- Yakıt ve bakım fişlerini makineye işlemeden genel gidere yazmak
- Nakliye maliyetini hiç hesaba katmamak
- İşleri haftalık veya aylık toplu girmek ve bazılarını unutmak
- Müşteriye özel indirimleri kayda yansıtmamak
Maay Filo One’da nasıl görünür?
Maay Filo One’da her iş ve her gider kaydı bir makineye bağlıdır. Makine kartında o makinenin geliri, kâr/zararı ve tahsil edilecek tutarı görünür; Gelir/Gider Özeti ekranında ise tüm makinelerin gelir, gider, kâr/zarar ve tahsilat durumu yan yana listelenir ve grafikli Excel raporu olarak alınabilir.